Wil jij meer tijd voor je patiënt?

Aios achter de schermen bij de Landelijke Huisartsen Vereniging

 

Door: Kimberly Cox, oud-penningmeester LOVAH Maastricht en algemeen bestuurslid KNMG-Limburg

LOVAH Magazine voorjaar 2018

 

2018 04 3 1

 

In mijn tweede jaar mag ik zes weken een keuzestage doen. Er zijn klinische mogelijkheden te over: Dermatologie, KNO, Sportgeneeskunde, allemaal even relevant voor je toekomstige praktijk als huisarts. Toch kies ik voor een hele andere invulling van die zes weken en duik ik als het ware backstage in de huisartsenzorg met een stage op het gebied van Beleid en Bestuur. En waar kun je dat beter doen dan bij de grootste belangenbehartiger van de Nederlandse huisartsenzorg: het LHV-hoofdkantoor in de Domus Medica in Utrecht. Ik neem jullie graag mee naar de achtergronden van het belangrijkste speerpunt van de LHV:  Meer Tijd Voor de Patiënt (MTVP).

 

Huisartsenzorg vandaag de dag.

De huisartsenzorg van nu is flink veranderd ten opzichte van de huisartsenzorg in de jaren ’80. Toch heb je in een standaard huisartsenspreekuur nog steeds 10 minuten per patiënt. Voor een eenvoudige kwaal is dat ruim voldoende, maar steeds vaker voelt het als een race tegen de klok. Was onze afkeer van gevoelsmatige massaproductie niet een belangrijke reden om huisarts te willen worden? Hoe komt het dat de ervaren tijdsdruk voor huisartsen zo is gestegen?

  • Het takenpakket van de huisarts is flink uitgebreid. Dit komt onder andere door substitutie vanuit de tweede lijn. Denk bijvoorbeeld aan het verwijderen van hechtingen na een ingreep, de diabetes ketenzorg en verschuivingen in de GGZ.
  • Door vergrijzing is het aantal ouderen met een complexe zorgvraag toegenomen, en bovendien blijven deze ouderen langer thuis.
  • Er wordt steeds meer verwacht van de huisarts, zoals hoe je omgaat met de hulpvraag van je patiënt. Denk maar eens aan aandacht voor positieve gezondheid en ‘shared decision making’.
  • De laatste jaren vragen palliatieve zorg en euthanasie meer tijd. De vraag naar euthanasie is fors gestegen en 90% van de euthanasievragen wordt door de huisarts uitgevoerd.
  • Het aantal overlegstructuren is toegenomen doordat zorg dicht bij de patiënt wordt georganiseerd met een regiefunctie voor de huisarts.
  • De administratieve last is toegenomen door een wildgroei aan regels, richtlijnen en controles.

 

Door de groei van taken binnen het ‘oude’ 10-minuten consult is de werkdruk onder huisartsen flink toegenomen. Hierdoor kan de ‘persoonsgerichte zorg’, een belangrijke kernwaarde van de huisartsenzorg, in het gedrang komen.

 

Hoe kunnen we meer tijd voor de patiënt creëren?

De veranderingen in de eerstelijnszorg zijn complex, waardoor er ook geen eenvoudige oplossing te vinden is. We zullen verschillende oplossingen moeten combineren om tot een nieuwe manier van werken te komen.

 

Momenteel lopen er in 11 praktijken pilots die door huisartsen zelf geïnitieerd zijn en momenteel door de LHV worden ondersteund. In deze praktijken is er met een financiering in segment 3 budget om een extra arts in te zetten en zo het aantal patiënten per arts te verlagen naar 1800. Door deze financiering en daarbij het centraal stellen van positieve gezondheid werden bijvoorbeeld in een praktijk in Afferden al 25% minder doorverwijzingen gerealiseerd. De LHV streeft op korte termijn naar een uitbreiding van deze pilots. Bij positieve resultaten is het de bedoeling op de lange termijn een meer duurzame financiering te genereren dan het voor innovatie bedoelde segment 3.

 

Buiten de pilots die de LHV ondersteunt, experimenteren huisartsen ook met andere mogelijke oplossingen. Deze spelen vooral in op de organisatie van de praktijk. Hierbij kun je denken aan (intensievere) inzet van een praktijkmanager die administratieve en organisatorische taken kan overnemen. Maar ook het voorbeeld van de Amsterdamse huisarts Vladan Ilic is interessant. Hij creëerde met een digitale revolutie en het inzetten van eHealth meer tijd voor zijn patiënten.

 

Toekomstperspectief

Een nieuwe manier van werken gaat niet alleen over meer tijd en dus aandacht en kwaliteit voor de patiënt, maar heeft ook positieve consequenties voor de dokter. Huisarts Hans Peter Jung uit Afferden in De Dokter: ‘Zelf raakte ik het plezier in het werk kwijt, doordat ik te hard moest buffelen. Door ruimte te scheppen voor het verhaal van de patiënt kreeg ik de vonk weer te pakken’.

 

De nieuwe manier van werken zal gaandeweg vorm moeten krijgen aan de hand van pilots. Ik denk dat het ook als aios, praktijkhouder van de toekomst, belangrijk is om na te denken over een nieuwe manier van werken. Immers de pilots die nu breder gedragen worden, zijn ooit in één praktijk als eigen initiatief gestart. Wellicht denk je als aios dat het nog een ver van je bed show is, en ergens heb je natuurlijk helemaal gelijk. Maar anderzijds denk ik het lastiger wordt om vernieuwende ideeën te vormen als je eenmaal in het keurslijf van een conventionele huisartspraktijk werkt.

 

We zullen buiten het geheel van passende vormen en gebruiken moeten treden, buiten de conventie, dán gebeuren er mooie dingen. Piet Mondriaan vatte het mooi samen: ‘Conventie, een soort herinnering, is het grootste beletsel om te genieten van leven en kunst.’ Verandering gaat er komen en er leiden vele wegen naar Rome, maar welke past bij jou?

 

Bekostiging van de huisartsenzorg

Sinds januari 2015 is de vergoeding voor praktijkhouders veranderd in een systeem met 3 segmenten. Het oude systeem zou teveel gericht zijn op productie in plaats van op kwaliteit. Met de invoering van segment 3 worden resultaten inzichtelijk en kwaliteitsverschillen beloond.

  • Segment 1: De basis huisartsenzorg
    • Gemiddeld 70-80% van de omzet.
    • Hieronder valt onder andere het inschrijftarief en het consulttarief.
  • Segment 2: Ketenzorg
    • Gemiddeld 15% van de omzet.
    • Denk hierbij onder andere aan de POH-diabetes, en CVRM ketenzorg.
  • Segment 3:  Resultaatbeloning en innovatie
    • Gemiddeld 5% van de omzet.
    • Dit segment is bedoeld om extra inspanningen te belonen, denk bijvoorbeeld aan het doelmatig voorschrijven van medicijnen.

Laatst gewijzigd: 24 april 2018